Türkiye'de sağlık hizmetlerinde öncelik: bir hak, mevzuatta yazılı

Tuvalet bazen bekleyemez. İnflamatuvar bağırsak hastalığıyla ya da ostomiyle yaşayan herkes o anı bilir: sıranın size gelmesini beklerken bedenin kendi takvimini dayatması. Çoğumuzun hiç duymadığı bir şey var ki o anı biraz daha kolay kılabilir. Sağlık hizmetlerinde öncelik bir hak ve Türkiye'de mevzuatta açıkça yazılı.

Bu yalnızca bir nezaket beklentisi değil, yazılı bir düzenlemeye dayanıyor. Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 42/A maddesi, 08.05.2014 tarihli Resmî Gazete değişikliğiyle (sayı 28994) sağlık hizmetlerinde öncelik tanınacak durumları tanımlar. Poliklinik hizmetlerinde önceliğin nasıl sıralanacağı ise Sağlık Bakanlığı'nın 2010/73 sayılı genelgesinde düzenlenmiştir. Engelli bireylerin sağlık hizmetine erişimi açısından 2010/79 sayılı genelge ve 2005 tarihli 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun devreye girer. Yani önceliği talep ederken dayanağınız belli: bu haklar belgelerde yer alıyor.

Günlük hayat tarafında ise işi kolaylaştıran şey çoğu zaman topluluğun ürettiği araçlardır. İnflamatuvar Bağırsak Hastalıkları Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği'nin (İBHAYD) "Acil Tuvalet Bekleyemez" kampanyası ve Can Kartı, ihtiyacı tek bir bakışta anlatmak için tasarlanmıştır; cüzdandaki küçük bir kart bile, derdinizi sizin yerinize söyleyebilir. İBH Kontrolümde uygulaması da en yakın tuvaleti ve hastaneyi gösterir (ibhayd.org.tr). Bunlar resmî bir hakkın yerine geçmez ama o hakkı kullanırken yanınızda taşıyabileceğiniz pratik araçlardır.

Bu paylaşım genel bilgidir, kişisel durumunuz farklı olabilir. Güncel hak ve süreçler için SGK, İl Sağlık Müdürlüğü veya sosyal hizmet birimlerinden teyit alın.