Engellilik vergi avantajlari: gelir vergisi indirimi (GVK 31) ve arac OTV istisnasi

Türkiye'de engelli bireylere tanınan iki önemli vergi avantajı var: biri maaş üzerindeki gelir vergisini doğrudan azaltan aylık engellilik indirimi, diğeri ise araç alımında uygulanan ÖTV istisnası. İkisi de bir ortak belgeye dayanıyor: Engelli Sağlık Kurulu Raporu (ESKR).

Gelir vergisi indirimi: GVK Madde 31

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31. maddesi, ücretli çalışan engelli bireyler için aylık vergi matrahından indirim öngörüyor. 332 Seri No.lu GVK Genel Tebliği (Resmî Gazete 31.12.2025, 5. mükerrer) ile 2026 yılı için belirlenen tutarlar şöyle:

• 1. derece (çalışma gücünün yüzde seksen ve üzeri kaybı): aylık 12.000 TL indirim
• 2. derece (yüzde altmış ve üzeri kayıp): aylık 7.000 TL indirim
• 3. derece (yüzde kırk ve üzeri kayıp): aylık 3.000 TL indirim

Bu tutarlar aylık vergi matrahından düşülür; yani çalışanın o ay ödeyeceği gelir vergisi azalır. İşveren bu indirimi bordro üzerinden otomatik uygular. İşyeri değiştiğinde ESKR raporunu yeni işverene bildirmek gerekir. Tutarların dayanağı: GVK Madde 31 + 332 Seri No.lu Tebliğ, Resmî Gazete 31 Aralık 2025.

Araç alımında ÖTV istisnası

Engelli bireyler, belirli koşulları karşılamaları halinde araç alımında Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) muaf tutulabiliyor. 2026 itibarıyla kapsam genişledi: ortopedik engeli nedeniyle yüzde kırk ve üzeri orana sahip olup sürücü belgesi alamayan bireyler de muafiyet kapsamına alındı. Bu hak 10 yılda bir kez kullanılabiliyor.

ÖTV muafiyetinin üst tutarı yıllık olarak güncellenir. Bu nedenle araç almayı düşünürken güncel tutarı doğrudan GİB'in resmi sayfasından teyit etmek önemlidir (doğrulama tarihi 13 Haziran 2026).

ESKR: ortak anahtar belge

Her iki hak için de Engelli Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) temel başvuru belgesidir. Rapordaki engel derecesi ve oranı, hem GVK 31 indiriminin sınıfını hem de ÖTV istisnasına uygunluğu belirler. ESKR başvurusu Sağlık Bakanlığı'na bağlı tam teşekküllü hastaneler aracılığıyla yapılır.